Omgaan met eenzaamheid bij senioren

De gemeente Utrecht neemt eenzaamheid als maatschappelijk en sociaal probleem erg serieus en heeft daar samen met allerlei organisaties en bewonersgroepen in de stad stappen op ondernomen. Maar liefst 11% van de 65+ers in de stad is ernstig eenzaam, onder ouderen met een migratieachtergrond is dat probleem nog groter. COSBO heeft zich steeds kritisch opgesteld als het gaat om de “aanpak” van eenzaamheid, omdat veel van de randvoorwaarden om mee te kunnen blijven doen in de samenleving (b.v. financieel, vervoer, hulp en ondersteuning, ontmoetingsplekken) de laatste jaren zijn afgenomen. De stijgende eenzaamheidscijfers hebben daar ongetwijfeld mee te maken voor een deel van de ouderen.

In Amsterdam heeft Cliëntenbelang onderzoek gedaan hoe ouderen het beste benaderd kunnen worden als zij zich eenzaam voelen. Dit zijn op zichzelf interessante punten om kennis van te nemen wanneer u met senioren werkt:

1. Begin het gesprek van uit de persoon

Blijf dicht bij de belevingswereld van ouderen. Zie de mens in zijn geheel, niet een probleem. Gebruik geen standaard vragen- en scorelijsten, die sluiten niet aan bij wat bij ouderen leeft. Gebruik narratieve gesprekstechnieken. Dat raakt mensen meer dan veel activiteiten aan te bieden, want dat kan mensen juist het gevoel geven dat er (te) veel van hen verwacht wordt.

2. Zoek samen naar oorzaken 

Neem daarvoor veel tijd, want de behoeften zijn vaak erg complex, ook voor de ouderen zelf. Pas als dat goed in beeld is bedenk je samen wat er aan te doen is. Sluit aan op onderwerpen die de oudere belangrijk vindt (op het gebied van welzijn, wonen, participatie, leefomstandigheden, psychische problemen, eenzaamheid). Bespreek samen verwachtingen, zet kleine stapjes, sluit aan bij het tempo van de betrokkene, evalueer geregeld en stel zo nodig bij.

3. Laat mensen zelf ontdekken 

Laat mensen hun eigen kracht opnieuw ontdekken en geef hen de ruimte om zelf de regie te behouden maar verplicht hen er niet toe. Stel geen open vraag als ‘Wat zou u willen?’ Hoe goed bedoeld ook, mensen weten het soms zelf niet goed en voelen zich onbekwaam.

4. Begin klein

Nodig iemand bijvoorbeeld uit voor een kopje koffie of biedt praktische ondersteuning. De gevraagde hulp moet op het juiste moment en op de juiste plaats (nabij) beschikbaar zijn.

5. Neem mensen mee

Zowel letterlijk als figuurlijk. Laat een ervaringsdeskundige met levenservaring contact leggen met de eenzame oudere, iemand die zich kan inleven, inhaken op situaties die voor beiden herkenbaar zijn.

6. Bied continuïteit 

Het helpt weinig om mensen incidenteel iets aan te bieden. Dit kan juist het gevoel van eenzaamheid versterken. Continuïteit van activiteiten is belangrijk. Zo kunnen mensen ook ergens naar toe leven.

7. Zorg voor vaste contacten

Dit is vooral belangrijk als mensen zich emotioneel eenzaam voelen. Maar geef de ruimte om afstand te houden als iemand dat wenst. Iemand kan meer individualistisch ingesteld zijn of gewend geraakt zijn aan de eenzaamheid.

8. Help verwachtingen bij te stellen

Niet alle eenzaamheid is op te lossen. Wat is haalbaar en hoe leer je met gevoelens van eenzaamheid om te gaan zonder weg te zinken in depressie of gezondheidsklachten?

9. Ga jaarlijks op huisbezoek

Vroege opsporing is alleen zinvol als er jaarlijks een huisbezoek plaats vindt. Steek het gesprek breed in, informeer hoe het gaat.

10. Neem mensen serieus

Tot slot: neem mensen serieus. Behandel ze niet als onmondig of onwillig.

Dit vind je misschien ook leuk...

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

WP-Backgrounds by InoPlugs Web Design and Juwelier Schönmann